میگرن یکی از شایع ترین اختلالات عصبی است که بسیاری از افراد آن را با یک سردرد معمولی اشتباه میگیرند. در حالی که میگرن فقط درد سر نیست؛ این بیماری میتواند با تهوع، حساسیت به نور و صدا، اختلال تمرکز و حتی کاهش توان انجام کارهای روزانه همراه باشد. اگر حملات میگرنی به درستی شناخته و کنترل نشوند، ممکن است کیفیت زندگی فرد را به شکل محسوسی تحت تاثیر قرار دهند.پس برای شناخت کامل این اختلال تا انتهای این مطلب همراه مجله هلث اپ باشید.
میگرن چیست؟
میگرن نوعی سردرد عود کننده است که معمولا به صورت درد ضربان دار و با شدت متوسط تا شدید بروز میکند. این درد اغلب در یک سمت سر احساس میشود، اما در بعضی افراد میتواند دوطرفه هم باشد. حمله میگرن ممکن است چند ساعت تا حتی سه روز ادامه پیدا کند و در این مدت، فرد را از انجام فعالیت های عادی بازدارد.
علائم میگرن چیست؟
علائم میگرن در همه افراد یکسان نیست، اما شایع ترین نشانه ها شامل موارد زیر است:
- درد ضربان دار یا کوبنده در سر
- درد در یک طرف سر یا گاهی هر دو طرف
- تهوع و گاهی استفراغ
- حساسیت به نور
- حساسیت به صدا
- تشدید درد با فعالیت روزمره
- احساس خستگی و کاهش تمرکز
در برخی افراد، پیش از شروع حمله یا همزمان با آن، علائمی مانند تاری دید، دیدن خطوط نورانی، بی حسی یا گزگز در اندام ها دیده میشود که به آن «اورا» گفته میشود.
مراحل حمله میگرنی
در بسیاری از بیماران، میگرن فقط با شروع ناگهانی سردرد همراه نیست و ممکن است چند مرحله داشته باشد:
مرحله پیش درآمد:
چند ساعت تا یکی دو روز قبل از حمله ممکن است علائمی مثل خمیازه، خستگی، تغییر خلق یا سفتی گردن ظاهر شود.
مرحله اورا:
در بعضی افراد، اختلالات بینایی یا حسی به طور موقت ایجاد میشود.
مرحله حمله:
سردرد اصلی شروع میشود و میتواند 4 تا 72 ساعت طول بکشد.
مرحله پس از حمله:
پس از پایان سردرد، برخی افراد تا ساعت ها احساس گیجی، خستگی یا بی حالی دارند.
انواع میگرن
میگرن فقط یک نوع ندارد و بسته به الگوی علائم، به چند دسته تقسیم میشود:
میگرن بدون اورا:
شایع ترین نوع میگرن است و بدون علائم عصبی قبلی بروز میکند.
میگرن با اورا:
فرد پیش از شروع سردرد، علائمی مثل تاری دید یا خطوط نورانی را تجربه میکند.
میگرن مزمن:
اگر فرد در ماه بیش از 15 روز سردرد داشته باشد و بخشی از آن ویژگی های میگرنی داشته باشد، میگرن مزمن مطرح میشود.
میگرن قاعدگی:
در برخی زنان، حملات میگرنی با تغییرات هورمونی و زمان قاعدگی ارتباط دارد.
میگرن وستیبولار:
در این نوع، سرگیجه و اختلال تعادل از علائم مهم هستند.
علت میگرن چیست؟
علت دقیق میگرن هنوز به طور کامل مشخص نشده، اما مطالعات نشان میدهد که عوامل ژنتیکی، تغییرات شیمیایی مغز و محرک های محیطی در بروز آن نقش دارند. مغز افراد مبتلا به میگرن معمولا نسبت به برخی محرک ها حساس تر است.
محرکهای شایع میگرن عبارتاند از:
- استرس و فشار عصبی
- کم خوابی یا خواب نامنظم
- تغییرات هورمونی
- نور شدید
- صداهای بلند
- بوهای تند
- گرسنگی طولانی
- تغییرات آب و هوا
- مصرف بیش از حد دارو های مسکن
چه کسانی بیشتر در معرض میگرن هستند؟
میگرن در هر سنی ممکن است رخ دهد، اما بیشتر از نوجوانی یا اوایل بزرگسالی شروع میشود. زنان بیشتر از مردان به میگرن مبتلا میشوند و سابقه خانوادگی هم نقش مهمی در بروز آن دارد. افرادی که استرس مزمن، خواب نامنظم یا زمینه اضطراب دارند نیز بیشتر در معرض این مشکل هستند.
تفاوت میگرن با سردرد معمولی
میگرن معمولا شدیدتر از سردردهای معمولی است و فقط به درد محدود نمیشود. اگر سردرد شما با تهوع، حساسیت به نور و صدا، تاری دید یا تشدید با فعالیت همراه است، احتمال میگرنی بودن آن بیشتر میشود. در مقابل، سردرد های معمولی اغلب خفیف ترند و فرد معمولا میتواند فعالیت روزانه خود را ادامه دهد.
تشخیص میگرن چگونه انجام میشود؟
تشخیص میگرن بیشتر بر اساس شرح حال بیمار و الگوی علائم انجام میشود. پزشک درباره مدت، شدت، محل درد، علائم همراه، تعداد حملات و عوامل محرک سوال میپرسد. در بیشتر موارد، اگر علائم مشخص باشند، نیازی به تصویر برداری نیست؛ اما اگر سردرد الگوی غیرمعمول داشته باشد یا با علائم هشدار همراه شود، ممکن است بررسی های بیشتر لازم باشد.
چه زمانی سردرد نیاز به بررسی فوری دارد؟
در صورت وجود این علائم، مراجعه سریع به پزشک ضروری است:
- شروع ناگهانی و بسیار شدید سردرد
- ضعف یا بی حسی یک سمت بدن
- اختلال گفتار
- تب یا سفتی گردن
- تشنج
- کاهش سطح هوشیاری
- تغییر جدید در الگوی سردرد
- شروع سردرد در سنین بالا
درمان میگرن
درمان میگرن به دو بخش اصلی تقسیم میشود: درمان حمله و درمان پیشگیرانه.
درمان حمله:
برای کاهش درد و کنترل علائم در زمان شروع میگرن استفاده میشود.
درمان پیشگیرانه:
در افرادی به کار میرود که حملات مکرر، طولانی یا شدید دارند.
نوع درمان به شرایط هر فرد بستگی دارد و باید با نظر پزشک انتخاب شود. نکته مهم این است که مصرف مداوم و خودسرانه مسکن ها میتواند باعث بدتر شدن سردرد شود.
آیا میگرن قابل کنترل است؟
بله. اگرچه برای میگرن در همه افراد درمان قطعی وجود ندارد، اما در بسیاری از موارد میتوان با تشخیص درست، شناسایی محرک ها و درمان مناسب، دفعات و شدت حملات را به طور قابل توجهی کاهش داد. توجه به خواب منظم، مدیریت استرس و پیگیری درمان، نقش مهمی در کنترل بیماری دارد.
جمع بندی
میگرن یک بیماری عصبی شایع و گاهی ناتوانکننده است که نباید با سردرد ساده اشتباه گرفته شود. درد ضربان دار، تهوع، حساسیت به نور و صدا و اختلال در عملکرد روزانه از مهمترین نشانه های آن هستند. شناخت علائم، توجه به محرکها و مراجعه به موقع به پزشک میتواند به کنترل بهتر این بیماری کمک کند. اگر سردردهای شما تکرارشونده، شدید یا همراه با علائم غیرعادی است، بهتر است آن را جدی بگیرید.
سوالات متداول کاربران
- آیا میگرن ارثی است؟
بله، سابقه خانوادگی یکی از عوامل مهم در بروز میگرن است. - میگرن چند روز طول میکشد؟
حمله میگرن معمولا بین 4 تا 72 ساعت طول میکشد. - آیا میگرن فقط در زنان دیده میشود؟
خیر، اما به دلیل تغییرات هورمونی در زنان شایعتر است. - آیا میگرن خطرناک است؟
خود میگرن معمولا خطرناک نیست، اما اگر با علائم غیرعادی همراه باشد باید سریع بررسی شود.
منابع
- American Migraine Foundation
https://americanmigrainefoundation.org
- Mayo Clinic – Migraine
https://www.mayoclinic.org
- NHS – Migraine
https://www.nhs.uk/conditions/migraine
